เป็นคนอารมณ์ดี เป็นมิตร เข้าถึงง่าย ทำไมเสี่ยงเป็นอัลไซเมอร์

เป็นคนอารมณ์ดี เป็นมิตร เข้าถึงง่าย ทำไมเสี่ยงเป็นอัลไซเมอร์

‘แก่ตัวไประวังเป็นอัลไซเมอร์’ แต่คุณทราบหรือไม่ว่าอาการอัลไซเมอร์เกิดขึ้นได้จากหลายปัจจัย และหลายกลุ่มคน วันนี้เรามาดูกันว่าอะไรเป็นสาเหตุที่ทำให้อาการเหล่านี้เกิดขึ้นได้บ้าง

อัลไซเมอร์ คืออะไร?

อัลไซเมอร์คือโรคหนึ่งที่เกิดขึ้นมาจากความเสื่อมถอยของการทำงานหรือโครงสร้างเนื้อเยื่อของสมอง ส่วนใหญ่ มักเกิดขึ้นกับกลุ่มคนสูงอายุแต่ทั้งนี้ก็ไม่ได้เป็นอาการที่เกิดขึ้นตามธรรมชาติ เพราะผู้สูงอายุไม่จำเป็นจะต้องเป็นอัลไซเมอร์ทุกคน แต่เป็นความเสื่อมที่เกิดมาจากโปรตีนชนิดที่เรียกว่า ‘เบต้าอะไมลอยด์’ ทำให้เซลล์สมองฝ่อลง ทั้งยังทำให้การสื่อสารระหว่างเซลล์สมองเสียหายจากการลดลงของสารอะซีติลโคลีน ที่ส่งผลโดยตรงกับควาทรงจำด้วย

และการสะสมของเบต้า-อะไมลอยด์ จะทำให้ประสิทธิภาพการทำงานของสมองค่อย ๆ ลดลง เริ่มมาจากสมองส่วนฮิปโปแคมปัส ที่มีบทบาทต่อการจดจำข้อมูลใหม่ ๆ ผู้ป่วยจะเริ่มมีปัญหาเรื่องความทรงจำ โดยเฉพาะความจำระยะสั้น จากนั้นจะเกิดความเสียหายและแพร่กระจายไปสู่สมองส่วนอื่น ๆ ที่มีผลต่อการเรียนรู้ ความรู้สึก ภาษา และพฤติกรรม

ทำไมคนอารมณ์ดี ถึงกลายเป็นอัลไซเมอร์ได้

โรคอัลไซเมอร์เป็นโรคที่ยังหาวิธีรักษาไม่ได้ นักวิทยาศาสตร์จึงพยายามหาสาเหตุและปัจจัยต่าง ๆ ที่ทำให้เกิดโรคนี้ เพื่อช่วยป้องกันและลดความเสี่ยงอัลไซเมอร์ โดยหนึ่งในการศึกษาที่เพิ่งเผยแพร่ไปเมื่อไม่นานมานี้ว่าแต่ละบุคลิกภาพของบุคคลมีความเสี่ยงต่อการเกิดโรคที่เกี่ยวกับความทรงจำ และหนึ่งในนั้นคือ Extraversion หรือ กลุ่มบุคคลอารมณ์ดี เป็นมิตร และชอบพบปะผู้คน ที่เป็นลักษณะนิสัยชอบคิดบวกและมองโลกในแง่ดี มักเป็นกลุ่มแรก ๆ ที่เสีย่งต่อการเป็นอัลไซเมอร์ได้ นอกจากนี้ยังประกอบไปด้วยคนอีก 4 กลุ่ม ได้แก่

  • Conscientiousness : เป็นลักษณะของคนที่มีนิสัยเป็นระเบียบวินัย พึ่งพาได้ มีประสิทธิภาพ และมีความรับผิดชอบสูง มีการคิด วางแผน และเตรียมพร้อมต่อสิ่งต่าง ๆ อยู่เสมอ
  • Agreeableness : เป็นลักษณะของคนที่เข้าอกเข้าใจคนอื่น คิดถึงคนรอบข้างเสมอ มีจิตใจหวังดีต่อผู้อื่น และพร้อมให้ความช่วยเหลือในสิ่งที่สามารถช่วยได้ รวมทั้งมองโลกในแง่ดี
  • Neuroticism : เป็นคนที่มีนิสัยเตรียมพร้อมอยู่เสมอ มักกังวลกับสิ่งต่าง ๆ ไปล่วงหน้าโดยไม่จำเป็น คิดถึงสิ่งที่ร้ายที่สุดที่จะเกิดขึ้น พร้อมกับวางแผนเตรียมรับมือไว้
  • Openness : เป็นคนที่เปิดรับสิ่งใหม่อยู่เสมอ มักจะสงสัยและสนใจที่จะเรียนรู้สิ่งใหม่ ๆ และรับฟังความคิดเห็นที่หลากหลายได้
ทำไมคนอารมณ์ดี ถึงกลายเป็นอัลไซเมอร์ได้
ทำไมคนอารมณ์ดี ถึงกลายเป็นอัลไซเมอร์ได้

โดยการทดลองดังกล่าวได้จัดเตรียมคนใน 5 บุคลิกภาพดังกล่าวจำนวน 3,000 คนเอาไว้ผ่านการศึกษาที่ชื่อ Baltimore Longitudinal Study of Aging จากนั้นนำผู้เข้าร่วมมาสแกนสมองเพื่อดูว่ามีโปรตีนที่เชื่อมโยงกับการตายของเซลล์สมองและสูญเสียความทรงจำ ที่สร้างความยุ่งเหยิงให้กับสมอง

แต่ถึงอย่างไรผลการทดลองนี้ก็เกิดความคิดเห็นที่ต่างจาก ดร. เจมส์ คอนเนลล์ (James Connell) หัวหน้าฝ่ายวิทยาศาสตร์ปริวรรต (Translational Science) ของศูนย์วิจัยอัลไซเมอร์แห่งสหราชอาณาจักร ได้ให้ความเห็นว่า ‘อย่างไรก็ตามยังไม่มีหลักฐานโดยตรงที่แสดงว่า 5 บุคลิกภาพดังกล่าวที่แตกต่างกัน จะส่งผลต่อกระบวนการเกิดโรค เนื่องจากความจำที่ถดถอยเกิดขึ้นมาจากหลายสาเหตุที่ทำให้สมองเกิดการเปลี่ยนแปลง ไม่ได้ขึ้นอยู่กับบุคลิกภาพเพียงอย่างเดียว แต่ดูเหมือนว่าการผสมกันระหว่างพันธุกรรมและปัจจัยดำเนินชีวิตเมื่ออายุมากขึ้นจะมีความเสี่ยงมากกว่า’

และยังมีอีกหลาย ๆ ความคิดเห็น ที่ทั้งเห็นด้วยและไม่เห็นด้วยกับการทดลองดังกล่าว ดังนั้นจึงยังไม่มีข้อสรุปที่แน่ชัดว่าบุคลิกภาพดังกล่าวจะเป็นไปได้ 100% หรือไม่ แต่ที่แน่ ๆ คืออายุที่เพิ่มมากขึ้นคือความเสี่ยงแรกที่ทำให้เกิดเป็นอัลไซเมอร์มากที่สุด (พบผู้ป่วยอัลไซเมอร์ร้อยละ 5 ในกลุ่มผู้ที่มีอายุราว 75 ปี) ดังนั้นทางป้องกันที่ดีคือการรักษาสุขภาพร่างกายของตัวเองให้แข็งแรงอยู่เสมอ ทำประกันสุขภาพ รับประทานอาหารที่มีประโยชน์ ออกกำลังกาย และทำกิจกรรมกับครอบครัว เพื่อลดความเสี่ยง

health